طبیعت پیشداوری در پیام‌های خرد مجازی

//طبیعت پیشداوری در پیام‌های خرد مجازی

طبیعت پیشداوری در پیام‌های خرد مجازی

دکتر احمد شعبانی

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان


یکی از دشواری ها در فهم امور ، پنداشت اطمینان بخش و یقینی از پدیده هاست که همواره انسان را ناگزیر به اظهار نظر در مراتب وجود نموده و به راه های سهو و نازل از دستیابی به آرزوهای ایده ال و آرمانی وا می دارد ؛این که در فلسفه ی بعد از قرون وسطی بیان شده پیشداوری های آدمیان ، اندیشه درباره پروردگار را آشفته می سازد؛ نتیجه یک گونه اندیشه است، چنانچه مردمان گمان برده همه ی چیزها مانند مقصودی عمل می کنند. البته این مباحثه ای است که یاسپرس آن را در مونوگرافی اسپینوزا آورده و خود بحث مفصل از مراتب موضوعی است مبتنی بر “آزادی از قید غایت و ارزش”، به ویژه آن مراتب وقتی که بیان می شود “همه پندارهای مردمان درباره اموری که آنها را وسایل و ابزارهایی برای مقاصد خود می انگارند ، قصدی است ناشی از محدودیت و نیازمندی های آدمی .” مطلبی که رابطه دارد با طبیعت که آیا طبیعت نیز غایتی نمی شناسد و امور طبیعی از قید غایت و ارزش آزادند . اعتقاد اسپینوزا بر این است که چگونه ما ارزشگذاری ها و داوری های خود را به طبیعت تسری می دهیم. چنانچه گویی در طبیعت ارزش عینی وجود دارد. وقتی کسی خانه ای می سازد ، تا زمانی که خانه تمام نشده است می گوید خانه ناقص است ، مردمان در عالم تصور نمونه هایی برای انواع خانه پدید آورده اند و نقص و کمال خانه را معیار آن نمونه ها می سنجند.اینک که قلم در دست ما بر کاغذ به لغزش آمده و روان است و در هر گمانی به پیشداوری پرداخته ، بر این مراتب آگاه باشیم که تسری داوری آدمی درباره ی اشیاء به هستی خود اشیاء موجب می شود دیده ی مردمان به رنگ ارزشهای گوناگون نمودار گردد ؛ این ارزشها چونان سایه ای ، انوار آفتاب را حایل نشود. این که ارزشگذاری در امور مثلا در خرید کتاب و تهیه تجهیزات و تدوین فناوری چه جنبه ای از تصور را برای ما ظاهر ساخته به نحو طبیعی قسمی پیشداوری در آن نهفته است که با ایده آل ها نیز سر و کار خواهد داشت ، لیکن در فریاد های احساس گونه ی فعلی در برخی پیام های خرد مجازی بعضی اوقات خارج از قواعد ظاهر خواهد شد ، قواعدی که به قول صاحبنظران و اهل فن ، فهم ما را به عنوان حالت درک محدودی متجلی می کند و نقصانی در بیان آن جاری است. این نقصان ،به ویژه آن زمان بر ما سنگین شده و حاکمیت مستولی خود را بر پندار مخاطب صاحب ارج دانسته که تکنیک را برای ابراز وجود و نفی واقعیت به استفاده می کشیم و سعی داریم پیشداوری خود را در در لحظه ای بر امکان بیان خویش در فضای مجازی به اثبات آورده و تحقق بخشیم ، در حالی که تکنیک فقط نوعی ابزار است که بر ذهن ما جلوس کرده ،لیکن از تبیین و استنتاج عاری می باشد .چنین است که پیشداوری می تواند ارکان فکر را از بهجت خاطر به ضعف روحیه انتقال دهد. این گونه افراد که از ضعف های اجتماعی بهره برده تا به تلاطم های جاری در کتابداری دست یابند خسران غفلت خود را به مرور و در طول زمان احراز می کنند؛چند پاره نقصان موجود نباید به نفی امید در درون انسان منتهی شود زیرا خلاقیت و بداعت فکر به حدی اعلا و والا است که می توان به راه حل های بزرگ دست یافت.چنین است که کتابداری نیز نیازمند شروط والایی از خردمندی است ؛این عرصه باید خود را در بطن و فرایند پژوهش باز یابد عرصه ای که با حل مسائل اجتماعی کتابدار را به کامروایی سوق می دهد. بهره جویی کودکانه از تکنیک های مجازی در جامعه معاصر ، فرد را به بیهودگی آورده و پریشانی فکر را بسی عمیق تر جلوه گر می سازد. به راستی عالمان تربیت چه پاسخی برای این گونه وجوه دارند،عالمانی که خود بازیگردان تکنیک شده اند؟

یادداشت ها :
یاسپرس،کارل. اسپینوزا :فلسفه،الهیات و سیاست . ترجمه محمد حسن لطفی. تهران : طرح نو ،۱۳۷۸٫


نحوه استناد به این صفحه:

شعبانی، احمد (۱۳۹۹ خرداد، ۱). طبیعت پیشداوری در پیام‌های خرد مجازی [یادداشت وب سایت]. بازیابی شده از http://ipla.ir/?p=3073 .

۱۳۹۹-۳-۱ ۱۸:۵۸:۵۵ +۰۴:۳۰خرداد ۱ام, ۱۳۹۹|یادداشت‌ها|۰ Comments

درج نظر