پاتوق مقاله خوانی نقش کتابخانه های عمومی در ارتقای سلامت مردم

//پاتوق مقاله خوانی نقش کتابخانه های عمومی در ارتقای سلامت مردم

پاتوق مقاله خوانی نقش کتابخانه های عمومی در ارتقای سلامت مردم

نهمین پاتوق مقاله‌خوانی و هفتمین پاتوق مقاله خوانی مجازی انجمن علمی ارتقای کتابخانه های عمومی با موضوع نقش کتابخانه های عمومی در ارتقای سلامت مردم در چهارشنبه شب مورخ ۲۳/۰۷/۱۳۹۹ در بستر اسکای روم برگزار شد.


در این نشست که با حضور زهرا معظمی، دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی به عنوان دبیر نشست، دکتر فهیمه باب الحوائجی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات و دکتر فرزانه فضلی معاون مرکز توسعه و هماهنگی اطلاعات و انتشارات علمی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، به عنوان مهمان و با حضور گسترده استادان، کتابداران و دانشجویان برگزار شد.
ابتدای جلسه زهرا معظمی دبیر نشست، ضمن خوشامدگویی به حاضران، گفت: به دلیل شیوع بیماری همه‌گیر کرونا و ضرورت موضوعی، یک پاتوق دیگر هم خاص مسئله سلامت به سلسله پاتوقهای مقاله‌خوانی انجمن اضافه کردیم.

در این جلسه شیما حجازی، کتابدار خانه کتابدار، وابسته به شورای کتاب کودک، به عنوان ارائه دهنده نشست، به ارایه مقاله Public Libraries: A Community-Level Resource to Advance Population Health”” پرداخت.

سپس زهرا معظمی افزود این مقاله نوشته مورگان فیلبین و همکارانش از دانشگاه کلمبیای آمریکاست. در این مقاله ابتدا چارچوت نظریه مارموت مورد بررسی قرار گرفته و سپس این چارچوب با کتابخانه های عمومی آمریکا انطباق داده شده است. که در نوع خود کار گسترده ای صورت گرفته اما تاکنون در کتابخانه های عمومی ایران کاری بدین گستردگی در حوزه سلامت صورت نگرفته و اگر مطالعه و یا کار اجرایی ای انجام شده باشد به صورت موردی است. این پاتوق مقاله خوانی و پاتوق مقاله‌خوانی پیشین مربوط به گروه همدان، فتح بابی است بر طرح مسئله سلامت در بستر کتابخانه‌های عمومی و اینکه چگونه کتابخانه های عمومی در این مسئله میتوانند نقش آفرین باشند؟
در ادامه دکتر فهیمه باب الحوائجی، گفت: موضوع جالب است و مطالب خوبی ارائه شد اما دو سوال اینجا مطرح میشود؛
آیا این اقدامات انجام شده در کتابخانه های عمومی آمریکا قابل پیاده سازی در ایران است و چگونه باید انجام شود؟
بحث چگونگی ابتدا مهمتر است.
چرا که در اینجا مهمترین عامل فرهنگ سازی است، کتابخانه ها صرفا محلی برای مطالعه نیست و باید فرهنگ سازی شود. چرا که این خود مانع بسیار بزرگی است به دلیل اینکه فرهنگ سازی نشده است.
از فضای کتابخانه ها و مکان های مخصوص مطالعه صرفا برای مباحث درسی استفاده میشود و بحث خیلی مهم و وسیعی است و ریشه این بحث در تک بعدی بودن آموزش است و تاکید صرف بر کتابهای درسی است و مشخص است که افراد صرفا دنبال مطالعه همین کتابها خواهند بود.
در مورد سوال امکان پیاده سازی این اقدامات میتوانیم بگوییم که باید چندین عوامل مورد توجه قرار گیرد:
۱. نگرش کارکنان و کتابداران 
۲. حمایت و همکاری سایر سازمان ها
۳. بهبود و ارایه خدمات سوادآموزی
۴. در نظر گرفتن شرایط دموکراسی برای ارایه خدمات 
۵. مشارکت مستقیم با سازمان های مردمی، آموزش و پرورش و …
دکتر باب الحوائجی افزود؛ 
این پاتوق های مقاله خوانی میتوانند اولین قدم برای فرهنگ سازی در حوزه تسهیل گر بودن کتابخانه های عمومی باشد و میتواند تاثیرگذار باشد.
دبیر جلسه: آیا نگرش کتابداران به حرفه کتابداری و مخصوصا کتابخانه های عمومی ناشی از آموزش دانشگاهی ما نیست؟ متاسفانه در آموزش دانشگاهی رشته علم اطلاعات و دانش شناسی، خصوصا در دوره کارشناسی، مبحث کتابخانه های عمومی مهجور واقع شده است و بیشتر به مباحثی همچون سازماندهی اطلاعات، خدمات فنی و مباحث دیجیتال و بازیابی اطلاعات و … پرداخته شده است! در حقیقت خود ما هم در حرفه و دانشگاه به کتابخانه های عمومی توجهی نداشته ایم و دچار فراکنی شده ایم و این مسئله را بیشتر متوجه سیاستگزاران و سایر دستگاههای اجرایی می‌دانیم.
دکتر باب الحوائجی در پاسخ به این پرسش گفت:
شکاف بین دانشگاه و حرفه همواره و در همه رشته ها وجود داشته است و متاسفانه هر کدام راه خود را پیش میروند. کتابداران نیازمند مجهز شدن به دانش جدید برای ایفای نقش موثر در دنیای جدید هستند و با ایجاد انگیزه در کتابداران و فرهنگ سازی می توان فضای جدیدی را برای ایفای نقش های موثر از طرف آنها شد.
سپس، دکتر فرزانه فضلی، معاون مرکز توسعه و هماهنگی اطلاعات و انتشارات علمی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با توصیف نقش سازنده کتابخانه های عمومی و کتابداران در حوزه سلامت عمومی گفت: کتابخانه های عمومی می توانند با ایجاد فضایی برای آموزش سواد سلامت، نقش بسزایی در رشد سلامت جامعه داشته باشند.
وی با اشاره به نقش سازنده و مثبت کتابخانه ها بویژه در شرایط فعلی واگیری بیماری کرونا افزود: کتابخانه های عمومی می توانند با انعقاد تفاهم نامه با سازمان های مختلفی مانند بهزیستی از ظرفیت دیگر سازمان ها برای رشد سلامت عمومی استفاده کنند. این تفاهم نامه ها میتوانند باعث ایجاد نگرش مثبت در مورد کتابخانه ها از نظر مردم شوند.
دبیر جلسه ضمن تشکر از دکتر فضلی افزود؛
بیشتر تفاهم نامه هایی که انعقاد میشوند محدود شده اند به مطالعه و کتاب و مهمتر از این بحث بودجه است که مورد توجه قرار نمیگیرد. و از دکتر فضلی پرسیدن که چطور این تفاهم نامه ها میتوانند در این زمینه موثر باشند؟
دکتر فضلی بیان کردند که؛
زمانی یک تفاهم نامه میتواند اثرگذار باشد که ارتباط کتابخانه ها با سایر سازمان ها موثر باشد بنابراین کتابخانه های عمومی باید با بطن جامعه و سایر سازمان ها ارتباط بگیرند و از یک نقطه با عموم مردم ارتباط برقرار کنند.
در ادامه معظمی، دبیر جلسه، از حاضران دعوت کرد تا تجربیات خود را در این زمینه به اشتراک بگذارند.
محمدباقر قادری رییس اداره کتابخانه های عمومی فریمان خراسان رضوی افزود؛ 
با توجه به اینکه در حال حاضر کارکردهای کتابخانه های عمومی  از امانت و بازگشت کتاب  تغییر یافته و علاوه بر این به عنوان یک  پاتوق فزهنگی و اجتماعی و سیاسی و اقتصادی است  و کتایداران به عنوان افسران جیهه دانایی  این وظایف را برعهده دارند ولی از یک نکته نباید غافل شد که برای تحقق این امر نیاز به امکانات از جمله فضا و مکان مناسب و بودجه داریم و مزید استحضار در سه سال اخیر کتابخانه های عمومی با یرگزاری جلسات نقد و یررسی کتاب و معرفی کتاب و نشست های کتابخوان و قصه گویی و بویژه  جشنواره کتابخوانی رضوی  خوب از عهده این وظایف برامدند.
 حسینعلی خودکار، رئیس اداره امور کتابخانه ها و همکاریهای استان سیستان و بلوچستان گفت:

آموزش مادام العمر برای عموم یکی از دغدغه های اصلی اداره کل کتابخانه های عمومی استان سیستان و بلوچستان بوده که بر این اساس پیشنهاد برگزاری کارگاه هایی  برای توسعه سواد علمی و افزایش سطح آگاهی مردم ، از طریق ارتباط گیری با دستگاه های مختلف و اجرای برنامه های کتاب محور مرتبط با مسائل روز  با همکاری سایر ارگانها در هفته کتاب سال ۹۸ از سوی بنده ارائه گردید. 
تبدیل کتابخانه به یک باشگاه فرهنگی ، اجتماعی یکی از اهداف بنده و همکاران بوده و برای تبدیل کتابخانه به باشگاه فرهنگی باید سطح آگاهی مردم را بالا برد و در مسئله بهداشت نیز هرچه آگاهی ها افزایش یابد به نفع مردم و به نفع کتابخانه ها خواهد بود.
 با توجه به توضیحات مذکور در هفته کتاب سال گذشته تفاهم نامه ایجاد کتابخانه سلامت فیمابین معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و اداره کل کتابخانه های عمومی سیستان و بلوچستان به امضا رسید و بر اساس این تفاهم نامه مباحث بهداشتی و پزشکی مرتبط با حوزه سلامت عمومی توسط پزشکان و کارشناسان حوزه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان هر هفته در قالب کلاس هایی در کتابخانه عمومی آیت ا… کفعمی خراسانی شهرستان زاهدان برای اعضا و شهروندان زاهدانی  برگزار شود.
اولین جلسه این کارگاه با تدریس شخص معاون محترم بهداشتی و رئیس مرکز بهداشت استان جناب آقای دکتر طباطبایی در تاریخ ۷ آذر سال گذشته  با موضوع آشنایی با آنفولانزا بر گزار گردید و پس از آن به ترتیب کارگاه های خودمراقبتی در برابر ایدز، مهارتهای زندگی، تغذیه در جوانان، مهارتهای ارتباطی، اصول تغذیه در جوانان، ترویج الگوهای سالم با جایگزینهای سالم، خودمراقبتی در برابر سرطان، خودمراقبتی در برابر کرونا ( تاریخ برگزاری ۱۶ بهمن قبل از اعلام رسمی ورود کرونا در ایران)و سلامت مردان برگزار گردید، در این کارگاه ها به طور متوسط بین ۳۰ تا ۴۰ نفر از اعضا و شهروندان زاهدانی شرکت نموده و برای شرکت در این کارگاه ها هزینه ای از افراد دریافت نمی گردید و همچنین به شرکت کنندگان در دوره گواهی حضور اعطا می گردید.
پس از همه گیری کرونا در چند ماه ابتدایی تا خرداد ماه کلیه کارگاهها تعطیل گردید و با توجه به تدوام شرایط حاکم بر کشور برگزاری برنامه و ارائه اطلاعات از حضوری به فضای مجازی منتقل گردید و هم اکنون پزشکان و کارشناسان مرکز بهداشت زاهدان و حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی در تلگرام و اینستاگرام مطالب را ارائه نموده و پاسخگو سوالات همشهریان و اعضای کتابخانه های عمومی استان می باشند.

جمع‌بندی دبیر جلسه:
کتابخانه های عمومی با توجه به مسئولیت اجتماعی ای که بر دوش دارند و گستردگی آنها در کل کشور و قابل اعتماد بودنشان بستر بسیار مناسبی برای ارتقای سلامت اجتماعی مردم هستند حال این ارتقا میتواند از طریق آگاهی بخشی باشد یا ارائه خدمات مستقیم حوزه سلامت و یا تلفیقی از هر دوی این موارد؛ اما برای رسیدن به این مطلوب علاوه بر تلاش کتابداران، زیرساختهای آن هم باید فراهم باشد از جمله: بودجه، فضا و آموزش دانشگاهی.

۱۳۹۹-۷-۲۷ ۰۷:۱۹:۲۹ +۰۳:۳۰مهر ۲۶ام, ۱۳۹۹|اخبار|۰ Comments

درج نظر